عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
316
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
چاه هرگز آبش نمىخشكد و دو سه ذرع هم بيشتر عمق ندارد و طورى وسيع است كه عابرين از اطراف آن به سر آب رفته با ظرف برمىدارند و در آنجا به خط غربى رودخانه مىرود . چاه جهانشاه - تل تيرگيز 590 و از چركويه يك فرسخ به خط غربى پيموده به تلى مىرسد كه در پاى آن چاهى است موسوم به چاه جهانشاه و آن چاه و تل حدّ و سدّ است [ 348 ] ما بين خاك رودبار و فارس و به خط غربى جنوبى از كهنوج سعيد خان همينكه پنج فرسخ و نيم طى كنى به تلّى مىرسد معروف به تل تيرگيز « 1 » كه چاهى پهلوى آن حفر شده و آن تل از طرف مغرب متصل است به كردى خاك فارس و طرف مشرق آن خاك رودبار است . بالجمله از خطّ چاه ريگان به چركويه ربع فرسنگ به آن چاه مانده خطّى به شمال غربى جدا شده و به كلاشگرد مىرود و از آن نقطه تا كلاشگرد شش فرسخ [ است ] و راهش كلية مسطّح ليكن ماهور و تل و پشته [ است ] و نشيب و فراز بسيار دارد و اطراف راه علوفهء شتر ممكن [ است ] و اسبى يافت نمىشود و آهو در اين جلگه فوق العاده است . و طرف يمين جادّه به فاصلهء دو فرسخ دنبالهء كوه كلمرو « 2 » است كه به رود شور منتهى مىشود و از اين نقطه تا كلاشگرد ابدا آب و آبادى نيست و ربع فرسخ به كلاشگرد مانده به دنبالهء كوه مزبور مىرسد و داخل رودخانهء شور و شيرين كه در اين نقطه به هم ممزوج مىشوند مىشود و آن دو رود را در اين نقطه « رود آزاد كشته » « 3 » مىگويند . رودخانههاى شور و شيرين 591 منبع اين دو رود ، يكى از درهشور - كه در سه فرسنگى كلاشگرد و مشرق شمالى آن واقع است - مىآيد و آن را رودشور مىنامند و اسمى بامسمّى است . و ديگرى منبعش چادرماه و آن نيز در شمال شرقى و سه فرسنگى كلاشگرد واقع و آبش
--> ( 1 ) - سه صفحه بعد ( ص ) سرگز آمده . ( 2 ) - هفت صفحه بعد اين نام به همين شكل آمده است . ( 3 ) - كذا ، شايد « گشته » درست باشد .